Te zwaar en op dieet?

Overgewicht en obesitas: de ziekte van de 21 eeuw

Het is wereldwijd vijf voor twaalf ….45% van de Belgische bevolking is te zwaar en reeds 14% van de kinderen heeft overgewicht. De prevalentie van overgewicht en obesitas is de laatste 15 jaar verdubbelt. We weten dat dit een grote weerslag heeft op onze gezondheid en dat obesitas een verhoogde mortaliteit geeft. Dit zijn dus heel verontrustende cijfers .

Wanneer ben je te zwaar?

Naast je body mass index (BMI) moet je ook de vetmassa en middenomtrek bekijken . BMI is een maat voor gezond gewicht maar zegt niets over de verhouding spier- en vetweefsel en van de vetmassa.  We weten dat intra-abdominaal vet meer     verwikkelingen geeft en nefast is voor de gezondheid. Door de middenomtrek te meten (thv het middelpunt tussen de onderste rib en de bovenkant van het heupbeen)kan je nagaan in welke risicogroep je behoord. De derde parameter die heel belangrijk is is het vetpercentage  .Dit kan je bepalen met een impedantiemeter. Wat optimaal is hangt af van je geslacht en leeftijd.                                                              

De optimale vetpercentagewaarden:

Te zwaar zijn geeft tal van klachten:

Overgewicht is een chronische ziekte met tal van gezondheidscomplicaties zoals :

· Diabetes typeII  ( suikerziekte)

·Hypertebnsie (hoge bloeddruk)

·Cardio vasculaire aandoeningen vb hartinfarct /CVA …

·Gewrichtsklachten

·Psychologische problemen

·......

Een gewichtsverlies van 5 tot 10% zal al een belangrijke gezondheidswinst opleveren.

En wat zijn de oorzaken ?

In 95% is er een disbalans tussen energie inname en verbruik. Kortom we eten te veel (en foutief) en bewegen te weinig.

In een interuniversitaire Vlaamse studie 2006 toonde men aan dat ongeveer 55% van de 45 jarige mannen sedentair was en 70% van de vrouwen. Hoe ouder hoe minder men beweegt…

Hoe pakken we overgewicht best aan?

Volgens de International Association For The Study Of Obesity (IASO) moet de behandeling van overgewicht stoelen op 2 peilers, m.n. :

*Evaluatie van de graad van obesitas en van de algemene gezondheidstoestand (BMI – WC).

*Begeleiding tijdens de fase van het gewichtsverlies, maar ook tijdens de fase van gewichtsstabilisatie

Gewicht verliezen zonder je voedingsgewoonte te veranderen is onmogelijk.

Wetenschappelijk worden drie benaderingen aanvaard om op een veilige manier de energie-inname te beperken:

1. Verbetering van de voedingshygiëne

Hier kan een diëtist helpen om de verkeerde voedingsgewoonten op te sporen en te corrigeren.

2. Evenwichtige caloriearme diëten

De diëtist kan je persoonlijk dieet samenstellen op basis van een gezond dieet met calorie beperking zodat je een negatieve energiebalans bekomt. Ook de Weight Watchers methode is hierop gebaseerd.

3. Maaltijdvervangers en eiwitsparende diëten (VLCD)

·Maaltijdvervangers worden in plaats van je maaltijd genomen. Je neemt minder calorieën dan nodig .Maaltijdvervangers bestaan uit eiwitten / vetten en suikers en worden in de plaats van een maaltijd genomen. Je neemt minder caloriën in dan nodig en dus zal je afslanken. Dit afslankprogramma bestaat uit een afslankfase ,opbouwfase en stabilisatiefase.

·Het eiwit-of proteïnedieet  is voor mij de eerste keuze bij obesitas. Dit dieet is gebaseerd op een zeer lage calorie-inname van hoofdzakelijk eiwitten. Hierdoor komt het lichaam in vetverbranding en bekomt de patiënt een verzadigd gevoel en een snel gewichtsverlies. Anders dan bij een klassiek dieet zal dit gewichtsverlies vooral bestaan uit de afname van het vetweefsel. De proteïnen zullen de spiermassa beschermen. Zo een aanpak vergt toch wel een goede en intense begeleiding van een arts. Buiten het gewicht moet ook de bloeddruk gevolgd worden en moet er af en toe een bloedonderzoek gebeuren. Soms is het ook nodig medicatie aan te passen. Dit afslankprogramma bestaat uit 4 fase’s : de strikte dieetfase , de gematigde dieetfase , de opbouwfase en de stabilisatiefase.

Met een proteïnedieet val je de eerste zes maanden sneller af dan bij een klassiek dieet. Na één jaar zijn de resultaten gelijkwaardig.

Studies tonen aan dat mensen die meer dan 20 kg afvielen met een proteïnendieet dubbel zoveel kans hebben om die kilo’s eraf te houden als mensen die hetzelfde gewichtsverlies hadden na een klassiek dieet.

Het belangrijkste deel van een dieet is de gewichtsbeheersingsfase.

Je gewicht stabiel houden en het jo-jo effect vermijden kan door het combineren van  gezonde voeding en regelmatige lichaamsbeweging.

Welk afslankprogramma je ook volgt , lichaamsbeweging is cruciaal om te stabiliseren en een goede lichaamssamenstelling te bekomen.

Het verhogen van de lichaamsbeweging heeft veel gunstige effecten op gewichtsverlies:

·Om 1kg lichaamsvet te verbranden moet je 7000 calorieën verbruiken. Dagelijks 300 extra calorieën (ongeveer 1 uurtje zwemmen of fietsen) betekent na 1 jaar een vermagering van 15.6 kg.

·Fysieke activiteit zal je lichaamssamenstelling verbeteren door een daling van je vetmassa en een toename van je spieren. Bovendien heb je een goede afname van buikvet.

·Je gemoed zal verbeteren omdat na een inspanning endorfines vrijkomen.

·Bij krachttraining zal je sterkere spieren krijgen die op hun beurt de stofwisseling verhogen en meer energie verbranden (zelfs in rust).